РЕДАКЦИЯЛЫҚ САЯСАТ ЖӘНЕ СТАНДАРТТАР

Жарияланымдарды іріктеу критерийлері

Era and Text: Interdisciplinary Journal Scopus талаптарына сәйкес келетін жоғары рейтингті ғылыми басылымдарға қойылатын қатаң іріктеу критерийлерін қолданады:

Түпнұсқалылық және жаңашылдық:

Қолжазба бұрын толық немесе ішінара жарияланбаған түпнұсқалық зерттеуді қамтуы тиіс
Жұмыс ғылыми пікірталасқа елеулі үлес қосып, қолданыстағы білім аясын кеңейтуі қажет
Инновациялық әдіснамалық тәсілдер мен жаңа теориялық перспективалар құпталады

Ғылыми қатаңдық:

Зерттеу сұрағының немесе гипотезаның нақты тұжырымдалуы
Ашық әрі қайта өндіруге болатын әдіснама
Сенімді мәтіндік және теориялық дәлелдермен бекітілген логикалық аргументация
Дереккөздерді сыни талдау және өзекті ғылыми әдебиетті пайдалану

Мазмұндаудың айқындығы:

Аргументацияның логикалық дамуы бар жұмыстың айқын құрылымы
Ғылыми дәлдікті сақтай отырып, пәнаралық аудитория үшін қолжетімділік
Қажетті терминдерді түсіндіре отырып, тар маманданған жаргонды барынша азайту
Академиялық ағылшын немесе орыс тілінің сапасы

Релеванттылық:

Журналдың aims & scope талаптарына сәйкестігі
Қазіргі заманғы ғылыми күн тәртібіне өзектілігі
Халықаралық ғылыми қауымдастық үшін маңыздылығы

Рецензиялау үдерісі

Era and Text: Interdisciplinary Journal қатаң қос соқыр рецензиялау (double-blind peer review) жүйесін қолданады

Рецензиялау кезеңдері:

1-кезең: Алғашқы редакциялық бағалау (1–2 апта)

Бас редактор немесе редакциялық алқа мүшесі қолжазбаны алдын ала төмендегі негіздер бойынша бағалайды:

журналдың aims & scope талаптарына сәйкестігі
авторларға арналған нұсқаулықтардың сақталуы (формат, көлем, құрылым)
зерттеудің сапасы және баяндаудың айқындығы
түпнұсқалылығы және ғылыми үлесінің маңыздылығы

Алғашқы бағалаудан өтпеген қолжазбалар сыртқы рецензиялауға жіберілмей, себептері егжей-тегжейлі түсіндіріліп кері қайтарылады

2-кезең: Сыртқы рецензиялау (4–8 апта)

Алғашқы іріктеуден өткен қолжазбалар зерттеу саласы бойынша танылған кемінде екі тәуелсіз рецензентке жіберіледі

Рецензенттер төмендегілерді бағалайды:

зерттеудің жаңалығы мен түпнұсқалылығы
әдіснамалық негізділігі
аргументация мен талдаудың сапасы
этикалық стандарттарға сәйкестігі
жұмыстың құрылымы және авторлық нұсқаулықтарға сәйкестігі
әдеби шолудың сапасы және пайдаланылған дереккөздердің өзектілігі
қорытындылардың айқындығы мен негізділігі

Рецензенттер төмендегілерді ұсынады:

авторлар үшін егжей-тегжейлі қорытынды
редакция үшін құпия пікірлер
жариялау жөніндегі ұсыныс

3-кезең: Редакциялық шешім
Рецензиялар негізінде редактор төмендегі шешімдердің бірін қабылдайды:

өзгеріссіз қабылданды — қолжазба жариялауға дайын
елеусіз түзетулермен қабылданды (minor revisions) — шағын түзетулер қажет; өңдеу мерзімі: 2–3 апта
елеулі түзетулермен қабылданды (major revisions) — маңызды өзгерістер қажет; өңдеу мерзімі: 4–6 апта; қайта рецензиялау
қабылданбады — қолжазба журнал критерийлеріне сәйкес келмейді немесе түбегейлі кемшіліктері бар

4-кезең: Түзету және қайта рецензиялау
Түзетуге сұраныс алған авторлар төмендегілерді ұсынуы тиіс:

қолжазбаның түзетілген нұсқасын
әрбір рецензент ескертуіне кезең-кезеңімен жауап берілген егжей-тегжейлі жауап хатын (response letter)
қандай жағдайларда және не себепті авторлардың рецензенттермен келіспейтінін түсіндіру

Түзетілген қолжазбалар енгізілген өзгерістерді бағалау үшін сол немесе жаңа рецензенттерге қайта жіберілуі мүмкін

Уақыттық шеңберлер:

алғашқы бағалау: 1–2 апта
сыртқы рецензиялау: 4–8 апта
түзетуден кейінгі шешім: 2–4 апта
қолжазбаны тапсырудан алғашқы шешімге дейінгі жалпы уақыт: 6–10 апта

2.3 Жарияланымның этикалық стандарттары

Era and Text: Interdisciplinary Journal Committee on Publication Ethics (COPE) белгілеген этикалық стандарттарды және Scopus талаптарын қатаң сақтайды.

Авторлық саясат:

Қолжазбада көрсетілген барлық авторлар төмендегі талаптарды орындауы тиіс:

жұмыстың тұжырымдамасына, деректерді жинауға, талдауға немесе интерпретациялауға елеулі үлес қосу
қолжазбаны жазуға немесе оны сыни тұрғыда қайта қарауға қатысу
жариялауға арналған соңғы нұсқаны мақұлдау
жұмыстың барлық аспектілері үшін жауапкершілік алу

Журнал CRediT таксономиясын (Contributor Roles Taxonomy) пайдалана отырып, авторлардың үлесі туралы мәлімдемені (Author Contribution Statement) талап етеді.

Мүдделер қақтығысы:

Барлық авторлар ұсынылған нәтижелерге ықпал етуі мүмкін деп қабылданатын кез келген қаржылық немесе жеке қатынастарды ашып көрсетуге міндетті. Бұған мыналар кіреді:

зерттеуді қаржыландыру
коммерциялық ұйымдармен байланыстар
рецензияланатын зерттеу объектілерімен жеке қатынастар
мүдделер қақтығысының өзге де ықтимал түрлері

Зерттеулерді этикалық мақұлдау:

Адамдардың қатысуын қамтитын зерттеулер үшін төмендегілер қажет:

институционалдық этика комитетінің (IRB / Ethics Committee) мақұлдауы, мақұлдау нөмірін көрсету арқылы
қатысушылардың хабардар етілген келісімі
егер мақұлдау талап етілмесе немесе босату алынған болса, оған түсіндірме беру

Плагиат және адал емес тәжірибелер:

Журнал плагиатты анықтау үшін арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуді қолданады. Төмендегілерге жол берілмейді:

плагиат (өзге авторлардың идеялары мен мәтіндерін атрибуциясыз пайдалану)
өзін-өзі плагиаттау (бұрын жарияланған өз материалдарын қайта жариялау)
деректерді қолдан жасау немесе бұрмалау
дәйексөздермен манипуляция жасау
қолжазбаны бір мезгілде бірнеше журналға ұсыну

Осы тәжірибелердің кез келгені анықталған жағдайда, қолжазба дереу қабылданбайды.

Жасанды интеллектті пайдалану ережелері

Ғылыми мақаланы жазу барысында жасанды интеллект (ЖИ) құралдарын қолданудың рұқсат етілген шекті үлесі 10 %-дан аспауға тиіс. ЖИ қолдану деңгейі 11–15% аралығында болған жағдайда мақала авторға қайта өңдеуге жіберіледі. Ал ЖИ үлесі 16%-дан жоғары болса, мақала қарастырылмайды және қабылданбайды.

ЖИ құралдарын келесі жағдайларда пайдалануға рұқсат етіледі: деректерді өңдеу және талдау; ғылыми ақпаратты іздеу, іріктеу және жүйелеу; ғылыми мазмұнның мағынасын өзгертпей мәтінді редакциялау; кестелер, диаграммалар және өзге де визуалдық материалдар дайындау; мақаланы техникалық форматтау.

ЖИ құралдарын келесі мақсаттарда қолдануға тыйым салынады: негізгі ғылыми идеяны, гипотезаны және қорытындыларды жазу; авторлық талдау мен зерттеу нәтижелерін алмастыру; мақаланың бөлімдеріндегі мәтіндерді автоматты түрде генерациялау.

Деректердің қолжетімділігі:

Авторлар зерттеуде пайдаланылған деректерді қайдан және қалай алуға болатынын түсіндіретін немесе деректердің не себепті қолжетімсіз екенін негіздейтін деректердің қолжетімділігі туралы мәлімдемені (Data Availability Statement) ұсынуы тиіс.